Het kookboek van Nederland

Onze keuken van 1500 tot nu in 100 kookboeken en gerechten
Jonah Freud & Garrelt Verhoeven. Lanoo, Tielt, 2024.

Categorie: keuken, allerlei

Onderwerp: Nederlands, geschiedenis

Links:

  • de genummerde links verwijzen naar recepten van mijn receptenoverzicht
  • 00 verwijzen naar op internet weergegeven beschrijvingen
  • x = zelf uitgeprobeerd
  • ! staat op mijn lijstje om uit te proberen

Terug naar Kookboekenzoeken

Beschrijving op de achterkant van het boek

"Een garantie voor vele uren smullen"

Janny van der Heijden

Kookboeken verbinden al vijf eeuwen generaties Nederlanders. Ze gaan over van grootouder op kleinkind, van chef op sous-chef. En terwijl oude culinaire tradities voortleven, ontstaan er nieuwe. Want kookboeken slaan ook culinaire bruggen, nu misschien meer dan ooit tevoren. Kugel met peren, pom en sambal zijn net zo Nederlands als pannenkoeken en boerenkool.

Culinair journalist JONAH FREUD en boekhistoricus GARRELT VERHOEVEN presenteren hun persoonlijk canon van het Nederlandse kookboek. Ze vertellen over de honderd meest invloedrijke kookboeken uit de Nederlandse geschiedenis, van de vroegste gedrukte, culinaire handboeken voor professionele koks en keukenmeiden van de aristocratie, tot de bestsellers van hedendaagse sterren als Yvette van Boven en Yotam Ottolenghi.
Dit boek is niet alleen een culinaire tijdreis, je kunt er ook zelf mee aan de slag. Jonah Freud brengt uit elk kookboek een bijzonder gerecht tot leven. Van de oliebollen van de 'volmaakte Hollandsche keukenmeid' of een klassieke kip met oesters, tot kleverige chocoladepudding van Nigella Lawson en een bord traag gegaarde rendang padang. Ontdek hoe de gerechten van het verleden de smaken van Nederland zijn geworden.

Inhoud

Met o.a. links naar boeken uit mijn eigen kleine bibliotheek

linksjaar beschrijving titel auteur gerecht/recepten blz
  1514 Het oudste kookboek van de Lage Landen Een notabel boecxken van cokeryen Thomas vander Noot Ghecloven nonnen 22
  1556 Een nieuw kookboek voor de nieuwe tijd Eenen nyeuwen coock boeck Gheeraert Vorselman Roomse vleestaart 26
  1593 Het eerste Nederlandse kookboek Eenen seer schoonen ende excellenten coc-boeck Carolus Battus Gestoofde eend 28
  1612 De renaissancekeuken volgens een Leuvense lekkerbek Koocboec oft familieren keukenboec Antonius Magirus Toerte met campernoellien 32
  1655 Geneugten van het platteland Les delices de la campagne Nicolas de Bonnefons Asperges 36
  1667 De rijke keuken van de 17de eeuw De verstandige kock Marcus Willemsz. Doornick Olipodrigo 40
  1701 De nieuwe Franse keuken in Nederland De geoeffende en ervaren keukenmeester François Pierre de La Varenne Koninginnesoep 44
  1724 Een Nederlands kookboek? Het Hollands, of Neederlands kook-boek François Massialot Crème brülée 48
  1735 Een Franse kok in Nederland Le cuisinier moderne Vincent la Chapelle Appeltaart van goudreinetten met rozijnen 52
  1746 'Indien dit werk u smaakt, Zo wordt gy eens volmaakt' De volmaakte Hollandsche keuken-meid Claus van Laar Oliebollen 56
  1752 Konfijten en koken De orange confiturier Gerrit van den Brenk Augurken 60
  1752 Een volmaakte broodschrijver Volmaakte grond-beginzelen der keuken-kunde Jan Willem Claus van Laar Kardinaals schapenbout 62
  1754 Utrechtse keukenmeiden De schrandere Stichtse keuken-meid Robartus Oudermeijer Bouillon voor zwakke menschen 66
  1756 De Gelderse keukenmeid De volmaakte Geldersche keuken-meyd H. Heymans Pastei van rundvlees 68
  1757 Het belang van lege pagina's Hand- of taafel-boekjen Erve de Weduwe Jacobus van Egmont Borstplaten 72
  1764 Almanak voor keukenmeiden De huishoudelyke Hollandsche jufferlyke almanach W. Eleveld Stoofpeertjes 74
  1772 De Friese keukenmeid Volkoomen Neerlandsch kookkundig woordenboek Catherina Zierikhoven Gestoofde aardappelen met uien of ziepelsaardappel 76
  1783 Een kookboek dat zijn functie heeft behouden De nieuwe in- en buitenlandsche kook Markus Loofft Amandelentaart 80
  1797 Op de drempel van een nieuw tijdvak Nieuwe vaderlandsche kookkunst Johannes Allart Rivierkreeft 84
  1803 De keukenmeid krijgt een naam Aaltje, de volmaakte en zuinige keukenmeid J.B. Elwe & J.L. Werlingshoff Kip met oesters 86
  1827 Bloedworst voor burgers Nieuw burger keukenboek J. Hendriksen Bloedworst 90
  1836 Pretentieus Frans Nieuw volledig handboek der kookkunst Jan van Hemert Varkensrollade 92
  1840 Het tragische leven van Rijntje Biljardt Rijntje Biljardt, de door veeljarige ondervinding geleerde keukenmeid Rijntje Biljardt Zuurvleesch met spruiten van boerenkool 94
  1841 Frikadellen voor de Oost en West De door veeljarige ondervinding volmaakte en zuinige kok J.G. van den Wollenberg Keulse frikadellen 98
  1843 Kokki Bitja, de Indische keukenmeid Kitab masak-masakan India Nonna Cornelia Bami goreng 102
  1846 Koks, keukenmeiden en huismoeders De fijne keuken Henriette Stam Fricandeaux 106
  1848 De wetenschap van de keuken De hedendaagsche kookkunst Maria Haezebroek Gefarceerde kabeljauw 108
  1850 De goedkope keuken van Betje Betje, de goedkoope keukenmeid A.M. Broedelet Smoddervisch 112
  1851 Het recept van een Fries koekje dat (bijna)vergeten is De hedendaagsche banketbakker Anthonie Falli Drabbelkoekjes 114
  1866 Eerste Indische kookboek in het Nederlands Oost-Indisch kookboek G.C.T. van Dorp Sajor gado gado 116
  1867 Duitse wereldster Keukenboek Henriette Davidis Kip met rijst 118
  1870 'Zeg mij hoe gij eet, en ik zal u zeggen wie gij zijt' Groot practisch kookboek Jules Gouffé Kip of hoen op Oud-Moedertjes wijze 120
  1870 Het eerste kinderkookboek in Nederland Anna, de kleine keukenmeid Henriette Davidis Rood stekelvarken 124
  1891 Kookboek van andermans gerechten Moderne kookkunst François Blom Haringsalade 128
  1891 De kooklessen van Odilia Corver Aaltje. Nieuw Nederlandsch kookboek Odilia Corver Juliennesoep 130
  1894 Bekend onder de naam 'Saartje Vos' Oorspronkelijk lsraëlietisch kookboek Sara Vos Kugel met peren 132
  1895 Kookonderwijs aan de meisjes van Nederland Recepten van de Haagsche Kookschool A.G. Manden Ansjovisbroodjes 136
  1896 Een krachtig wapen in de strijd Kookboek van den Nederlandschen Vegetariërsbond Elisabeth M. Valk-Heijnsdijk Linzensoep 140
  1897 Een premiekookboek voor burgergezinnen Nieuw kookboek voor burgergezinnen Van Holkema & Warendorf Postelein 144
  1897 Een bord troost Recepten voor zieken en herstellenden A.C. Manden Runderhersens in schelpen 146
  1898 Koken voor kinderen De kinderkeuken Bianca Wentelteefjes met roomsaus 148
  1901 Koken met een kleine beurs Eenvoudige berekende recepten Martine Wittop Koning Filosoof 150
  1902 De Indische keuken voor Nederlanders Nieuw volledig Oost-Indisch kookboek J.M.J. Catenius-van der Meijden Atjar-tjampoeradoek-blanda 154
  1910 Het kookboek dat een naam kreeg Kookboek van de Amsterdamsche Huishoudschool C.J. Wannée Aardappelcroquetjes 158
  1911 Hulp voor de overbevraagde huisvrouw Ik kan koken Erich Urban / H.M.S.J. De Holl Watergruel 162
  1912 Vleesextractenfabríkant Receptenboek der Compagnie Liebig Mevrouw H. Haché 164
  1915 Revolutie voor de professionele chef De keukengids Auguste Escoffier Pêche Melba 168
  1918 Koken in oorlogstijd Oorlogs-kookboek Hollandse huisvrouw I.K.B. Schijngehakt met botersaus 172
  1924 De alledaagse pot Zelfstandig koken H.J. van Deinse-Postma & A.Ch.H. de Vries Drie-in-de-pan 174
  1928 Culinaire radio AVRO-kookboek P.J. Kers Garnalenragoutbroodjes 176
  1931 'Een vrouwtje dat goed koken kan, staat in hoog aanzien bij den man!' Kook- en huishoudboek voor het platteland Wilma Münch Jachtschotel 178
  1932 Joodse keuken met zorgen Geïllustreerd ritueel kookboek Malvine Glück & Emma Bramson-Brest Matse-omeletten 182
  1938 Een premiekookboek van de Coöp Het coöperatie kook- en huishoudboek Riek Lotgering-Hillebrand Gevulde tomaten 186
  1939 Een 'geleerde' dichter over eten 100 avonturen met een pollepel J.W.F. Werumeus Buning Mosselen à la marinière 190
  1940 Koken in tijden van schaarste Oorlogs-kookboek A. Geurts Magere erwtensoep 194
  1943 Raadgevingen voor de voeding Vouwbladen van het Voorlichtingsbureau van den Voedingsraad Diverse auteurs Tomatensoep met bloem 196
  1943 De Caribische keuken Uit de Curaçaosche keuken L. Arends-Savenkoul, J.M. van der Sar-Vuyk&E. Senior-Baiz Sopi di kai di dradoe 200
  1946 De culinaire wederopbouw Margriet kookboek Hanny van den Horst Brusselsche spruitjes 204
  1950 Ruim 40 jaar leidraad voor bakkers Gids voor de banketbakker W.F.H. Wassenberg Weespermoppen 208
  1964 Een feest voor het oog Een miljoen feestelijke menu's Lenore Joyce-Cowen Mousse van gerookte zalm 210
  1972 Met liefde in de keuken Koken con amore Sofia Loren Tagliatelle met vleessaus uit Bologna 212
  1972 De Surinaamse keuken voor bakras Surinaams koken llse Marie Dorff Kouseband met rijst 216
  1973 'Gelul over eten' Bistro koken Hugh Jans Knoflookboter 218
  1973 Tussen twee werelden Groot Indonesisch kookboek Beb Vuyk Sambal Boet 220
  1976 De bijbel van de Surinaamse keuken Groot Surinaams kookboek Eerste Surinaamse Huishoud- en Nijverheidsschool Pom 224
  1976 Verantwoordelijk gezond Het volkomen kookboek Wina Born, Marianne Stuit & Heleen Halverhout
(Wina Born: bbq, Wereldkeuken, Gezond)		 Boerenkoolstamppot met worst 230
  1979 Streven naar perfectie De grote chef-koks van de nieuwe Franse keuken Anthony Blake & Quentin Crewe Soupe aux truffes Elysée 232
  1980 Met kinderen de wereld rond Kook je mee? Terry Touff Cooper & Marilyn Ratner Guacamole 256
  1981 De volledige Aziatische keuken Aziatisch kookboek Charmaine Solomon Tom kha kai 240
  1984 Overzichtelijke marketing Blue Band basiskookboek (en Vlees, Soep, Groente, Vis, Pasta, Gebak, Klein, Nagerechten, Kind, vernieuwd) Pieternel Pouwels & Carin Leenders-de Vries Stamppot rauwe raapstelen 242
  1984 De op- en ondergang van een ster Cas Spijkers en zijn Swaen Cas Spijkers Hazenpeper 244
  1984 Toprestaurant in de hoofdrol Koken als Kaatje Edzard Delstra, Anneke en Fons van Groeningen Fraises au poivre vert 246
  1985 De club van fijnproevers De keuken van Avenue Wina Born Lepel met lamsfilet met tijm en honingsaus 250
  1986 Klaar in 1-2-3 Het kookboek voor de magnetron Ria Holleman &Anneke Kleijn Zalm 254
  1987 Les trois gourmandes De kunst van het koken Julia Child, Louisette Bertholle & Simone Beck Harricots verts à la provençale 256
  1987 Exotisch maar comfortabel Twaalf maanden lekker eten Anneke Ammerlaan e.a.  1992, 1995, 1997, 2006, 2006 en nog diverse andere Salade van knolselderij, appel, noten en mango 260
  1988 Nieuwe en dure ingrediënten De avontuurlijke keuken Berthe Meijer Escabeche 264
  1991 Promotieactie wordt basiskookboek Kook ook Irene van Blommestein e.a. Bitterkoekjespudding 266
  1993 De flamboyante gastheer die liever kok wilde zijn Kookschrift van een kookgek Joop Braakhekke Mayonaise met de staafmixer 268
  1996 Het dieet dat een werkwoord werd Ik ben slank want ik eet! Michel Montignac Ei-kerriesalade 272
  1997 Bestaat de Joodse keuken? De Joodse keuken Claudia Roden Lamsvlees met couscous 274
  1998 Bestseller voor 10 gulden Het nieuwe koken Donna Hay Warme rode-linzensalade 278
  1998 Het Delia-effect Keukengeheimen Delia Smith Gebakken hailloumikaas met een dressing van limoen en kappertjes 280
  1998 Modern Italiaans uit Londen Het River café kookboek Ruth Rogers & Rose Gray Chocoladetaart 282
  2000 Koken met nonchalance The Naked Chef Jamie Oliver (Gezonde recepten) Tomaten- en paprikasoep met basilicummoes en olijfolie 286
  2000 Puur Italiaans De klassieke Italiaanse keuken Marcella Hazan Tomatensaus met ui en boter 290
  2001 De viskok van BBC tot in de huiskamer Verse vis Rick Stein Kedgeree met gerookte schelvis 292
  2002 42 jaar wachten voor Nederland De keuken van de Franse provincies Elizabeth David Boeuf à la bourguignonne 294
  2002 Van aardappelen tot zuring Groentekookboek Jane Grigson Doperwtjes met worteltjes 298
  2002 Het fenomeen Nigella Hoe te eten Nigella Lawson Kleverige chocoladepudding 300
  2004 De vele keukens van Rotterdam Rotterdams kookboek Linda Roodenburg Bacalhau-kroketjes 304
  2005 Waarheidsvinder Van Dam Dedikkevandam Johannes van Dam (Bommel, Koks &) Aardappelpuree 306
  2005 Sonjabakkeren of SAS-dag? Bereik je ideale gewicht! Sonja Bakker (veggie) Eierkoeken 310
  2007 Een Italiaans huwelijksgeschenk De zilveren lepel Editoriale Domus Spaghetti alla carbonara 312
  2010 Van taart tot kroket De banketbakker Cees Holtkamp Kalfkroketten 314
  2010 Wat je zelf doet Home made Yvette van Boven (Van het land, Herbarium, Zakboek) Irish brown soda bread 318
  2011 Za'atar in de winkel Plenty Yotam Ottolenghi Aubergine met karnemelksaus 320
  2013 De eerste bijbel van Carrera Groentebijbel Mari Maris Bloemkool met amandel 324
  2015 Heel Holland bakt met Rutger Bakbijbel Rutger van den Broek (Koekjesbijbel) Tompoezen 326
  2019 Fusion rock-'n-roll lndorock Vanja van der Leeden Rendang padang 330

Inhoudsopgave

De culinaire geschiedenis van Nederland 11

Boeken van 1514 - 2019 22

Referenties & bibliografie 336

Beeldverantwoording 350

Persoons- en zaaknamenregister 351

Recepten alfabetisch 556

Recepten per gang 357

www.miekedewaal.nl