182 -186

Basissauzen:  hartige, warme sauzen

(Origineel is basissauzenX)

Homepage Mieke de Waal

  • 15 min
  • bijgerecht
  • 2 personen
 
 
Spaanse saus
  • stroganoffsaus
  • jagersaus
  • pepersaus
 
o.a. béchamelsaus:
  • pepersaus,
  • rode wijnsaus,
  • lente-uiknoflooksaus,
  • kerriesaus

Bloemkoolsaus

  • Velouté's

 

  • Hollandaise
  • Bearnaise
  • witte wijn

 

  • tomaten
  • provencale
  • Portugese

 

 
 

Witte sauzen

Wat is een witte saus?

De basis voor witte sauzen is meestal een blanke roux.
Daarvoor smelt je boter in een pan en voeg je een gelijkhoeveelheid bloem toe. Daarna moet je roeren totdat er een glad mengsel ontstaat.

Vervolgens kun je, al roerende, melk toevoegen. Dan heet de saus Béchamelsaus.
Als je bouillon toevoegt dan wordt de saus Veloutésaus genoemd. De veloutésaus wordt ook wel blonde saus genoemd Stichting Vakbekwaamheid Horeca)

Je kun i.p.v. melk of bouillon ook kookvocht van groenten gebruiken.
De Béchamelsaus en de Veloutésaus zijn veelal basissauzen voor andere witte sauzen.

pepersaus

Veloutésaus 183

Ingrediënten basisrecept:

  • 10 g boter of margarine
  • 10 g bloem
  • 125 cc water

Mijn recept:

  • 1 eetlepel zonnebloemolie
  • 1 eetlepel bloem
  • 125 ml water
  • schepje bouillonpoeder (1/4 blokje)
  • eventueel Alpro Cuisine Light

Neem een sauspan met een dikke bodem en smelt hierin de boter op een laag vuur.
Voeg al roerend de bloem toe. Blijf roeren tot een glad mengsel ontstaat.
Laat dit in 3 minuten gaar, maar niet bruin worden. Dit is een blanke roux.
Giet er langzaam, al roerende,  (bij voorkeur koude) bouillon bij voor een veloutésaus.

Voorbeelden: pepersaus, rode wijnsaus, lente-uiknoflooksaus, kerriesaus

Bechamelsaus

Neem voor een Béchamelsaus in plaats van de bouillon, koude melk. Breng de saus al roerende weer aan de kook. Laat de saus onder af 20 minuten zachtjes doorkoken en breng deze op smaak met zout en peper.
Je hebt nu ca. een 125 ml  saus.

Een "ouderwets" bloemkoolsausje van maïzena.

Bloemkoolsaus - Melksaus: Witte basissaus van maïzena 184

Doe 2 afgestreken eetlepels maïzena in een kopje en giet daar 50 cl water of  koude melk bij. Roer dit tot een glad papje.

Verwarm 2 dl melk in de magnetron of op de kookplaat. Voeg het maïzenapapje toe als de melk kookt. Roer alles tot een gladde saus en blijf verhitten. Zodra de saus dik genoeg is, kan deze van het vuur of uit de magnetron.
Breng de saus met peper en nootmuskaat op smaak.

Je kunt hier kerriesaus van maken door er 2 ½ eetlepel kerriepoeder door te roeren en mosterdsaus door een flinke eetlepel mosterd erdoor te doen.
Voor kaassaus voeg je 50-75 gram geraspte kaas toe en wat peper.

Koolraap 69

Bruine en rode sauzen

Warme, bruine sauzen zijn vaak pittiger van smaak dan de witte sauzen.
Deze smaak ontstaat o.a. door het zachtjes fruiten van een mengsel van fijngesneden groenten, verse kruiden en eventueel spek (mirepoix).
Het gebruik van een donkere bouillon en/ of ontvette braadjus en tomatenpuree zorgt mede voor de donkere kleur. Met een roux, die op een laag vuur een lichtbruine kleur heeft gekregen, worden de sauzen gebonden.

De basis voor vele bruine sauzen is de Spaanse saus.

Spaanse saus 185

Bak in een koekenpan op een matig vuur 40 g fijngesneden mager rookspek uit in 40 g boter.
Voeg 1 fijngehakte kleine ui, 100 g fijngehakte winterwortel, 2 grof gehakte  takjes selderij, een snufje tijm en 1 klein laurierblad toe.
Bak alles op een laag vuur goudbruin. Schep voorzichtig de helft van het bakvet uit de pan.

Giet er nu een ½ dl droge witte wijn bij en roer het aanzetsel los. Laat het vocht verdampen.
Voeg al roerende 40 g bloem toe tot een glad mengsel ontstaat en blijf roeren tot dit lichtbruin kleurt (bruine roux).

Giet er langzaam, al roerende, ¾ liter runderbouillon bij.
Laat de saus onder af en toe roeren in een niet geheel gesloten pan op een laag vuur inkoken tot ²⁄₃ deel overblijft.
Meng er 15 g tomatenpuree door.

Zeef en verwarm de saus. Breng deze op smaak met zout en peper. U heeft nu ca. een ½ liter saus.

Voorbeelden bruine saus: stroganoffsaus, jagersaus

Stroganoffsaus  Jagersaus

Fijne sauzen

Hiertoe behoren de sauzen met een bijzonder fijne, zeer romige smaak.
Door het gebruik van de eierdooiers en de vele klontjes boter  zijn het voedzame sauzen. Daarom worden deze sauzen in kleinere porties
geserveerd. Héél belangrijk bij de bereiding is het gelijkmatig verwarmen.
van de saus. Dit gebeurt “au bain marie". Zorg ervoor, dat het ”waterbad” vooral niet te warm is. De bekendste fijne saus is de Hollandaisesaus, die
tevens weer als basis dient voor andere sauzen.

Overige fijne sauzen: o.a. witte wijnsaus

Hollandaisesaus 186

Klop in een kom 2 eierdooiers romig met 2 eetlepels water, een snufje zout en peper.

Zet de kom op een pan met warm water (au bain marie). Houd het water warm, maar laat het vooral niet te warm worden.
Verdeel 200 g boter in klontjes en klop deze, één voor één, door het dooiermengsel. Voeg het volgend klontje pas toe, als het vorige in het mengsel is opgenomen. Blijf goed kloppen tot een romige, gebonden saus ontstaat.

Roer tenslotte 1 eetlepel citroensap, een klein snufje cayennepeper en zout naar smaak door de saus. U heeft nu ca. ¼ liter saus.

De Hollandaisesaus, die lauwwarm is, wordt direct geserveerd. Deze saus kan alleen voorzichtig "au bain marie” worden warm gehouden

Variaties van de Hollandaise saus zijn  de Beaurnaisesaus en de Choronsaus

    

04-12-2016  nr. 182, gewijzigd op: 17-10-25 00:42:17